Suốt 4 năm trời bám quầy bàn ăn gia đình, mình vẫn nhớ điện thoại của một chị khách quay lại đổi sang cái bàn lớn hơn sau 6 tháng tậu cái bàn 6 ghế, đơn giản vì chiếc bàn ấy chưa một lần có đủ 6 người ngồi vào. Chị bảo: “Nhà em có 4 người, mà toàn chọn bàn 6 ghế cho nó thoáng.” Tôi nghe câu ấy tuần nào cũng vài lần. Người nào cũng thích rộng rãi, nhưng mà rộng để làm chi thì ít ai tự hỏi. Khi nghiên cứu noi that, điều trước hết mình khuyên khách không hẳn là đo diện tích, mà là nhìn lại tối qua nhà anh chị ngồi ăn ở chỗ nào.
Chiếc bàn lớn nhất chẳng phải chiếc bàn dùng nhiều nhất
Tôi giữ một cái sổ chép lại mỗi đơn, và trong khoảng 200 khách tậu bàn ăn, đa số mua bàn 6 ghế mặc dù nhà họ chỉ có 3-4 người. Tỷ lệ này chẳng hề ít: cứ 10 hộ thì bảy tám nhà nghiêng về cỡ rộng hơn nhu cầu. Có một anh ở khu Mỹ Đình mua bàn 8 ghế cho chung cư 78m2, bởi anh kể “dịp Tết họ hàng về”. Một năm họ hàng ghé đúng 3 hôm. Còn lại 362 ngày, cái bàn đó phủ khăn và để đồ. Nói thẳng, ngay chung cư của tôi cũng có một chiếc bàn 1m6. Cả tháng nó vỏn vẹn dùng đúng 2 góc: một góc để túi xách, một góc để hộp giao đồ ăn. Mình đã từng hãnh diện về cái bàn ấy cho đến khi vợ tôi hỏi một câu rất giản đơn: “Cái bàn này mình ăn lần nào chưa?”
Cả nhà mình ăn cơm tối trên sofa suốt 3 năm mà không ai thấy có gì sai
Suốt 3 năm đầu ở căn hộ mới, bàn ăn nhà mình trở thành hóa thành một trạm cắm sạc, một nơi đặt laptop, có hôm còn thành chỗ phơi đồ đỡ mưa. Đêm nào cũng vậy, mọi người bưng bát ra sofa, vừa ăn vừa xem màn hình. Cái oái oăm là không ai cảm thấy là vấn đề. Tôi nghĩ lại thì gốc rễ chẳng phải vì lười. Bàn ăn nhà mình bị kê kề tường, chẳng có ổ cắm nào gần, ánh sáng thì treo xuống tít trên trần nhà, ghế gỗ cứng ngồi 5 phút là mỏi. Trong khi sofa thì êm, ngay bên ổ điện, đèn vàng ấm. Bảo sao không ai muốn ngồi vào cái bàn ấy. Tôi từng thấy vô số nhà sắm bàn ăn đẹp nhưng không chỉnh ba thứ này. Kết quả là cái bàn thành đồ trưng bày trong khi mọi người ăn tại một nơi hoàn toàn khác.
Mình từng tư vấn nhầm cho rất nhiều khách vì chỉ hỏi mét vuông
Nghề của tôi có một phản xạ hết sức khó chừa: khách vừa vào showroom, câu đầu tiên người bán hỏi là “Nhà anh chị mấy mét vuông?”. Rồi từ con số đó mà giới thiệu cỡ bàn. Mình từng tư vấn theo cách ấy suốt mấy năm đầu tiên và nhầm khá nhiều lần. Có một chung cư 90m2, tôi tư vấn bàn sáu ghế đặt phòng khách, nhưng cả nhà ăn ở bếp vì mẹ chồng nấu xong là dọn luôn ở đấy, bàn phòng khách chỉ để trưng. Ngược lại, một căn 55m2 nhưng ba thế hệ ăn cơm chung mỗi tối, cái bàn họ cần thì phải nhỏ nhưng đủ chỗ cho sáu người ngồi chen nhau kiểu mâm cơm truyền thống. Ca thứ ba thì lại khác: nhà 120m2 nhưng vợ chồng ăn ngoài gần hết, bàn chỉ dùng khi có khách. Ba trường hợp khác hoàn toàn về diện tích nhưng nhu cầu thật thì ngược nhau. Từ đấy tôi đổi hẳn cách hỏi: “Tối qua nhà anh chị ăn cơm ở đâu? Ai ngồi cạnh ai? có vừa ăn vừa nhìn gì không?”. Câu trả lời ấy cho mình nhiều dữ kiện hơn cả bản vẽ mặt bằng.
Tới giờ tôi vẫn chưa mua lại bàn ăn mới
Sau bán cái bàn 1m6 kềnh càng đi, tôi kê một cái bàn nhỏ 2 người sát cửa sổ. Đêm nào mình và vợ cũng ăn ở đó, không điện thoại, chẳng tivi, chỉ đèn vàng và chuyện trò. Cái bàn nhỏ ấy dùng gần như hằng ngày, trong khi cái bàn to thì cả tháng chưa đủ một phen đủ người. Khi có khách ghé, tôi mới mở bàn to ra, kê thêm ghế gấp — năm phút là xong. Điều mình rút ra sau bốn năm bán bàn không phải là mua cái bàn nào đẹp nhất, mà là giữ dung sai cho nội thất nhà ở thật. Bàn ăn trong catalogue được sắp đặt đẹp, ánh sáng chiếu vừa đủ, ghế không ai ngồi quá 10 phút. Còn nhà thật thì có trẻ con chạy lăng xăng, có bát đũa chưa rửa, có một người về muộn và một người dọn sớm. Tôi không khuyên bạn mua bàn nhỏ. Mình khuyên bạn trước lúc chọn cỡ bàn, hãy ngồi xuống chỗ mình hay ăn nhất, bật đèn như buổi tối mọi ngày, và tự hỏi: nơi này liệu có đủ tiện để mình quay lại mỗi tối không?